Rættstavarin

Trýst her, fyri at lesa meira um hvussu tú kann fáa stavaran á tína teldu. 

Les meira um Máltøknidepilin og onnur líknandi amboð her

Føroyamálsdeildin hevur í samstarvi við universitetið í Tromsø (UiT) ment ein nýggjan føroyskan rættstavara

Rættstavarin, sum er gjørdur í samstarvi millum Føroyamálsdeildina á Fróðskaparsetri Føroya og máltøkningarnar Trond Trosterud og Sjur Nørstebø Moshagen á universitetinum í Tromsø í Noregi, kemur í staðin fyri tann gamla rættstavaran, sum ikki longur er virkin.

Hetta er tann fyrsta útgávan av hesum rættstavaranum, og tí er talan um eina beta-útgávu. Tað merkir, at rættstavarin ikki er liðugur, men er framvegis í gerð. Hann virkar á sama hátt sum aðrir rættstavarar, við at ein reyð strika kemur undir orð, sum rættstavarin ikki kennir. Tað kann vera eitt skeivt stavað orð ella ein orðaformur, sum ikki er komin inn í rættstavaran enn. Tí heita vit á brúkarar um at gera okkum varugar við, tá orð vanta og um møguligar villur. Arbeitt verður við at gera tann automatiska uppskotslistan betri.

Rættstavarin byggir á orðlutir og teirra samansetingar. Nýggj orð og nýggir orðaformar verða støðugt lagdir inn í rættstavaran, og tað kann eisini vera, at summi orð sum frá líður verða tikin úr rættstavaranum aftur. Um skeivir orðaformar eru í rættstavaranum, frætta vit fegin um tað.

Rættstavarin gevur uppskot til stavseting, men hevur ongan almennan normerandi myndugleika eins og ein stavsetingarorðabók.

Orðatilfarið í rættstavaranum er úr móðurmálsorðabókini og øðrum talgildum tekstum, bæði fagurbókmentum og yrkistekstum. Bendingarformar byggja lutvíst á móðurmálsorðabókina, t.d. síðuformar sum liðinum og liðnum, gæsnum og gásunum. Hinvegin eru í summum tøkuorðum bæði fremmandar og føroyskar bendingarendingar við, t.d. temað og temaið (bundið eintal av tema) og temu og temair (bundið fleirtal). Enn eru fá staðarnøvn við, men tey fara at koma, sum frá líður, vóna vit. Hinvegin eru nógv vanliga nýtt tøkuorð við.